Bebekler beşiğini, çocuklar eğlendiği yeri, gençler yaşadıkları yöreyi, yaşlılar dinlenme köşesini, evlât anasını, baba ailesini ne türlü duygularla severse, insan da vatanını o türlü duygularla sever.
Bu duygular ise sebebi olmayan tabiî temayülden ibaret değildir. İnsan vatanını sever. Çünkü Tanrı'nın insana verdiği hediyelerin en değerlisi olan hayat, vatanın havasını teneffüs etmekle başlar. İnsan vatanını sever. Çünkü tabiatın, insana en güzel bağışı göz, açılır açılmaz, vatan toprağını görür. İnsan vatanını sever. Çünkü vücudun maddesi vatanın bir parçasıdır. İnsan vatanını sever. Çünkü etrafına baktıkça her köşesinde geçen ömrünün hazin bir hatırasını taş hâline gelmiş gibi görür. İnsan vatanını sever. Çünkü hürriyeti, rahatı, hatta menfaati vatanına bağlıdır. İnsan vatanını sever... Çünkü var oluşunun sebebi olan atalarının dinlenme yeri olan mezar ve hayatını devam ettirecek olan çocuklarının doğum yeri vatandır. İnsan vatanını sever. Çünkü vatan çocukları arasında dil ortaklığı, menfaat birliği ve sık sık görüşme dolayısıyla bir gönül yakınlığı, bir fikir arkadaşlığı meydana getirir. O sayede bir insana, dünyaya nispet vatan, oturduğu şehre nispet kendi evi gibi görünür. İnsan vatanını sever. Çünkü vatan öyle bir galibin kılıcı veya kâtibin kalemi ile çizilmiş hayalî çizgilerden ibaret değil, millet, hürriyet, menfaat, dostluk, bağlılık, hâkimiyete katılma, ecdada saygı, aileye sevgi, gençlik hatıraları gibi birçok yüce duygulardan oluşan kutsal bir fikirdir.
Bundan dolayıdır ki, insanlık tarihinin hangi sahifesine bakılsa, her zamanda, her millete görülen yüksek fikir ve fazilet ahlâkına sahip kimselerin hepsi, vatan sevgisini dünya işlerinin hepsine tercih etmiş ve pek çoğu vatan yolunda canını feda etmiştir.
Namık Kemal
